Advert

Evliya Çelebi'den İstanbul'dan Kahire'ye Tekinsiz Hikayeler

Kadir Has Üniversitesi 'Herkese Açık Kolokyum' serisinin üçüncüsü gerçekleştirildi. Akademisyenlerin ve öğrencilerinin yoğun ilgi gösterdiği etkinliğin son konuğu, Harvard Üniversitesi'nden Prof. Dr. Cemal Kafadar oldu.

Evliya Çelebi'den İstanbul'dan Kahire'ye Tekinsiz Hikayeler
Evliya Çelebi'den İstanbul'dan Kahire'ye Tekinsiz Hikayeler Seyyah Dergisi

Kadir Has Üniversitesi sosyal sorumluluk projesi olarak, farklı konularda dünyaca ünlü bilim insanları ve uzmanları ağırladığı 'Herkese Açık Kolokyum'u düzenlemeye devam ediyor. İlk olarak Kadir Has Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Sondan Durukanoğlu Feyiz'in 'İyi Bir Öğretmen, İyi Bir Yönetici, İyi Bir İnsan' konusu ile başlayan kolokyum serisinin ikincisi Sabancı Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Özgür Demirtaş'ın 'Para ve Akıl' başlıklı konferansı ile devam etti. Son olarak üçüncüsü gerçekleştirilen kolokyumun konuğu, Harvard Üniversitesi Tarih Bölümü'nden Prof. Dr. Cemal Kafadar, 'Evliya Çelebi'den Tekinsiz Bir Kanal İstanbul Hikâyesi: Tuna'nın Balıkları, Boğazın Canavarları' başlıklı bir konferans verdi.

EN UZUN SEYAHATNAME
Bu renkli etkinliğin açılış konuşmasını yapan Kadir Has Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Nihat Berker, 'Kadir Has Üniversitesi Herkese Açık Kolokyum serisinin üçüncüsünü düzenliyoruz. İlk ikisi gibi bugün de harika geçeceğine eminim. Cemal Kafadar hocamızı uzun zamandan beri hepimiz tanıyoruz. Hem kültür bakımından hem derinliği bakımından ne kadar değerli bir insan olduğunu biliyoruz. Cemal Kafadar hocamızı üniversitemizde ağırlamaktan mutluluk duyuyoruz.' dedi. 'Modern çağda, birinci şahıs anlatılarına dönük hatıra kaydetmek, otobiyografi yazmak gibi bir merak var.' diyen Prof. Dr. Cemal Kafadar, 'Bu durum Avrupa'da çok daha güçlü olmakla beraber, Osmanlı dünyasının da hafife aldığı bir şey değil. 'Evliya Çelebi Seyahatnamesi' tartışmasız en uzun seyahatnamedir. Bu yüzden de dijital çalışmalar için biçilmiş bir kaftan. Çünkü muazzam hacimli bir eser ve malumat dolu. Biz de bu konuda bir proje tasarlamayı düşünüyoruz. Hem Evliya Çelebi'nin doğduğu büyüdüğü yer hem de İstanbul çalışmaları açısından en önemli ekibi şimdiden oluşturduğu için Kadir Has Üniversitesi çok doğru ve uygun bir yerdir. Umarım projeyi hayata geçirebiliriz.' dedi. 

İSTANBUL İLE KAHİRE ARASINDA BİR ÖMÜR
Evliya Çelebi'nin 17. yüzyılda Unkapanı'nda doğduğunu ve 20'li yaşlarında seyahatlerine başlayana kadar hayatını Unkapanı'nda geçirdiğini belirten Prof. Dr. Cemal Kafadar, 'İstanbul ile Kahire arasında geçen bir ömrü olan Evliya Çelebi'nin 10 ciltlik eserinin ilk cildi baştan aşağıya İstanbul'u anlatırken, hayatının son 10 - 15 yılını geçirdiği Kahire'ye ayırdığı 10.'uncu cilt ve o arada 40 küsür yıllık seyahatlerini anlatıyor.' dedi. Evliya Çelebi'nin eserini çok eğlendirici bir metin olarak bildiğimizi, ancak aynı zamanda çok trajik boyutlarıyla da okumak gerektiğini belirten Kafadar, 'İstanbul'a olan sevgisi malum olmakla birlikte, ömrünün son 10-15 yılını bir daha İstanbul'a uğramamacasına İstanbul dışında geçirdiğini hatırlatmak isterim. O seyahatine giderken de ‘İstanbul başıma zindan oldu.' yazar. Bir diğer ifade ile Evliya Çelebi, çok komiktir, güldürür, eğlendirir; fakat hayatın trajik yanına bakması, hayatın acılı yanına bakması yönüyle de çok az bilinir.' şeklinde konuşmasını sürdürdü. 

ÇELEBİ'NİN ACAYİP VE GARİP DÜNYASI
İstanbul'un kültür hayatına önemli katkılarda bulunan Kadir Has Üniversitesi'nde düzenlenen Evliya Çelebi etkinliği vesilesiyle ilginç bir kitaptan söz etmek istiyoruz sizlere: 'Evliya Çelebi'nin Acayip ve Garip Dünyası'. 2017 yılında Yapı Kredi Yayınları'ndan yayımlanan 236 sayfalık bu inceleme kitabı, yazar Yeliz Özay Diniz'in titiz araştırmaları sonucu ortaya çıkmış. Yazarın Evliya Çelebi'nin Seyahatname'sinde 'acayip ve garip' başlığı altında anlatmayı seçtiği anlatıları ele aldığı bu çalışmasında hem ünlü seyyahın hikâye anlatıcılığına hem de acayip ve garip hikâyelerin kültürel ve edebî özelliklerine ilişkin değerlendirmelerde bulunuyor. Evliya Çelebi'nin genel olarak şaşırtıcı oldukları için 'acayip ve garip' diye nitelediği bu anlatılardaki 'şaşırtıcı unsur', olağanüstü durumları işaret etmekten çok, hayranlık duyulacak derecede beğeniyi ya da kınanacak ve alay edilecek türden bir eleştiriyi işaret etmekte, kimi zamansa kültürel bir yabancılıktan kaynaklanmakta. Bir hikâye anlatıcısı olarak Evliya Çelebi'nin 'acayip ve garip' anlatılarının malzemesinin kaynağı, kişisel deneyimleri, tanıklıkları ve dönemin sözlü kültürünün zengin anlatı dünyasından besleniyor. Evliya'nın entelektüel merakı, sınır tanımayan bir seyyah olması, onun 'acayip ve garip' anlatılarında başka coğrafyaların kültürel malzemesinden de etkili biçimde yararlanmasını sağlamış. Evliya Çelebi'nin 'acayip ve garip' hikâyeleri, 'Seyahatname'de çok çeşitli konular ve biçimlerde yer alışıyla bir dönemin kültür dünyasının 'şaşırtıcı' bulabileceği, neredeyse bütün can alıcı unsurlara temas etmekte. Bu çeşitlilik ve zenginliğin ön koşulu, onları aktaranın seyahat etmesi, farklı coğrafyalarda, başka kültürleri gözleyip anlamlandırmaya çalışmasından ileri geliyor. Evliya Çelebi'nin bu merakı ve hikâyeyi kurgulama, hikâyeyi anlatma ve yazıya dökme ustalığı, ona dair bir 'acayip ve garip' dünyaya sahip olmamızı sağlıyor. Böylece ortaya, biz modern çağın seyyahları için eşsiz bir okuma fırsatı çıkıyor. Seyyah dergisi olarak biz de özverili emekleri için yazar Yeliz Özay Diniz'e teşekkürü bir borç biliyoruz.

PROF. DR. CEMAL KAFADAR KİMDİR?
Harvard Üniversitesi Orta Doğu Çalışmaları Merkezi Eski Direktörü olan Cemal Kafadar, hâlen üniversitedeki Türk Dili ve Kültürü Vehbi Koç Kürsüsü'nde öğretim üyesidir. Prof. Kafadar, bundan önce Princeton Üniversitesi'nin Yakın Doğu Çalışmaları Bölümü'nde görev yapmıştır. Prof. Kafadar'ın dünyaca ünlü 'İki Dünya Arasında: Osmanlı İmparatorluğu'nun Kuruluşu' adlı kitabı, Osmanlı İmparatorluğu'nun kurululuş aşamasında yaşanan mücadeleleri konu almaktadır. Ayrıca 'Osmanlılar ve Avrupa 1400-1600' isimli bir kitabı bulunmaktadır. Çalışmaları ve öğretileriyle Osmanlı tarihi ile ilgili daha derin ve eleştirel bir anlayış geliştirmiş olan Prof. Kafadar, Hamilton College'daki lisans eğitiminden sonra, doktorasını McGill Üniversitesi'nde İslami çalışmalar üzerine tamamlamıştır.

Advert
Sende Yorumla...
Kalan karakter sayısı : 500
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR X
Haftanın Yabancı Filmi: Grand Isle
Haftanın Yabancı Filmi: Grand Isle
Bir dünya klasiği yeniden sahnelerde: Fareler ve İnsanlar..
Bir dünya klasiği yeniden sahnelerde: Fareler ve İnsanlar..
Haftanın yerli yapımı: Rise of Empires Ottoman
Haftanın yerli yapımı: Rise of Empires Ottoman